Page 49 - 2025年9月《高棉》
P. 49

TsSn³rbs;elakbNÐit Ca munIbJT§i |谢莫尼勒说


                                                                         ា
                                                         ធ
                                                         ិ
                                                                                                      វ
                                                                                                         ុ
                                                                                             ូ
                      ូ
                                          ើ
                                          ា
                                              ំ
                                                ួ
                                                                                     ុ
                                                                                     ា
                                                                                  ់
                 ដៃនអងការូស�ប្របជាជាតិ។ ដោនះដោឆ្លយសណរូ�៏មានឥទ្យាពល  នឹងការូ�នពានរូបស�បន និងសស្ត្ងាមប្របឆ្លាំង�ស�ស-
                                                                                                     ់
                 ដៃនសមយកាលរូបសដោយើងថា  "ដោតើអនាគូតនឹងដោ�ជាយ៉ាង   និយមសកួល និង�លរូួម�ជែណកួកានជែតដោប្រ�ន�លបពដោ�ត ុ
                                                                                                      ុ
                                                          ា
                                                                                    ំ
                                ់
                                                                                            ់
                      ័
                                                                                                ើ
                                                                                                        វ
                                                                               ូ
                                                                                                         ូ
                 ណាដោ�ដោពលជែ�លពភិពដោលាកួចាបដៃ�ជាមួយប្របដោទ្យាស�ិន"?  ដៃនវិឌ្ឍឍនភាពរូបស់មនសីជាតិ។  ប្របដោទ្យាស�ិនបានបញ្ញាកួ ់
                                ិ
                                          ់
                                                                                 ុ
                                                                                    ់
                        ់
                     អសរូយៈដោពល  ៨០  ឆ្លាំមកួដោ�ើយ  ពភិពដោលាកួបាន  យ៉ាង�ាស់ថា  ការូប្របកានខ្លាបនវិមាគ្នាដៃនការូអភិវិឌ្ឍឍដោ�យ
                                                                                             ៌
                                                                                       ់
                                                 ិ
                                                                                     ូ
                                      ា
                                                                                                    ិ
                                                                                         ូ
                                                                   ា
                 រូកួាសនភាពទាំំងមល  ដោ�យគ្នានសស្ត្ងាមដោលាកួថ្មី�ផ្តះដោឡុើង  សនតិវិ ិ ធំ�មិនជែមនជាវិ ិ ធានចាំបា�ដោនាះដោទ្យា  បជែនតវាជាដោគ្នាល-
                               ូ
                       ិ
                                                                                        ់
                                                       ះ
                       ត
                                                      ី
                                              ូ
                                        ី
                                                                                                 ាុ
                                                       ុ
                                                                             ិ
                                                                                          ់
                                                                                               ូ
                                                         ំ
                                                                                           �
                                                                                                     ូ
                                                                                                      ៏
                                                           ុ
                                                                                                     ូ
                                      ា
                                                                              ៏
                 ដោឡុើយ។  ការូដោកួើនដោឡុើងរូួមគ្នាដៃនប្របដោទ្យាសទ្យា�ផ្តារូជែ�លកួពង  នដោយ៉ាបាយជាត�រូឹងមាំ។  ចាបពសស្ត្ងាមតស�លំបាកួ
                                                                           ាុ
                 រូ�កួ�ដោប្រមើន  និងប្របដោទ្យាសកួពងអភិវិឌ្ឍឍន៍  ជែ�លតំណាងដោ�យ  ប្របឆ្លាំងនឹង�បន  រូ�ត�ល់សតវិតីរូ ៍ទ្យា�  ២១  ប្របដោទ្យាស�ិន
                                         ិ
                                    ុ
                                                                                 ូ
                                   ំ
                                                                                                  ់
                                                    ព
                                                    ័
                                   ា
                 ប្របដោទ្យាស�ិន  បានពដោន�នការូដោរូៀប�រូ�នាសមនអណា�  បានទាំញយកួប្របាជាព�ប្របវិតតិសាស្ត្សតជាបលាប ដោ�យដោលកួ
                                                                               ៀ
                                                                                                          ើ
                                                      ធ
                                             ំ
                                                       ំ
                                                                                              ់
                                                         ឋ
                                                 �
                    ត
                                                                   ព
                 អនរូជាតដោឡុើងវិ ិ ញ។  រូលកួដៃនសកួលភាវិូបនយកួមីដោស�កួ� េ  កួមស់សនតិភាព   និងការូអភិិវិឌ្ឍឍប្របកួបដោ�យ��រូភាពកួាង
                                                           ិ
                        ិ
                                                                                                          ុ
                                                                    ់
                 បានដោកួើនដោឡុើង  ដោ�ើយការូផ្លាសបតរូ  និងកួ�េស�ប្របតិបតតិ  ប្រគូបវិ ិ ស័យ  រូួមទាំំងដោស�ឋកួ�េ  សងូម  និងវិបីធំម  ដោ�យ
                                      ា
                                                                                     ិ
                                                                                                      ៌
                                         ់
                                                ិ
                                          ូ
                    ត
                                                                     ូ
                                               ិ
                 អនរូជាតិមានការូដោកួើនដោឡុើង  ជែ�លដោធំឱ្យយពភិពដោលាកួកាយជា  ផ្តលនវិ�ំដោណាះប្រសាយរូបស�ិនសប្រមាបមនសីជាតិទាំំងមល
                                                                                                          ូ
                                            វ
                                            ើ
                                                                    ់
                                                       ា
                                                                                    ់
                                                                                             ់
                                                                  ត
                                                                                               ុ
                   ូ
                                                                                      ់
                                            ត
                                                                                            ើ
                 "ភិមិសកួល"  ពិតប្របាកួ�។  ប�ិវិតន៍បដោ�េកួវិ ិ ទ្យាា  និងការូ  កួាងការូជែសវងរូកួអនាគូតកានជែតប្របដោសរូ។
                                                                  ុ
                                    ំ
                                              ា
                                   ី
                                                                                 �
                                                                                                   ូ
                 ផ្លាសបរូឧសា�កួមី�ុំថ្មី�កួពងអភិវិឌ្ឍឍយ៉ាងសុ��ដោប្រ�  ដោ�យ  ជារូួម ខ្លួួបដោលកួទ្យា ៨០ ដៃន�័យ�មាះដៃនសស្ត្ងាមប្របជា�ន
                     ់
                                         ិ
                                     ុ
                      ត
                                                                              ើ
                  ា
                      ូ
                                                                      ូ
                                                                      ូ
                                                                                                   វ
                                                                                         ូ
                     ់
                                                         ុ
                             ឋ
                              ិ
                                            ័
                                                                                 ា
                  ា
                 ផ្លាសបតរូគូំរូូដោស�កួ�េ  និងរូ�នាសមពនធសងូមរូបស់មនសី   �ិនតសប្របឆ្លាំងនឹង�បន និងសស្ត្ងាមប្របឆ្លាំង�ស�សនិយម
                                                                                                     ុ
                                                                                 ុ
                      ូ
                                                     ំ
                 ប្រពមទាំំងវិ ិ ធំ�ដៃនអនរូកួមីរូវាងប្របជាជាតិ...  ផ្តល�ដោណញដៃន  សកួល  បងាញ�លពភិពដោលាកួនវិស�េភាពប្របវិតតិសាស្ត្សត
                                                                                  ិ
                                                                                 ់
                                                                                           ូ
                                                                           ូ
                               ត
                 សនភាពបាន�ំរូុញឱ្យយមានវិ ិ បលភាពជែ�លមិនធាបមាន    ជែ�លមិនអា�ជែកួជែប្របបានដោឡុើយ  និងបងាញថាប្របដោទ្យាស�ិន
                    ត
                                                        ់
                                        ុ
                                                                                              ូ
                    ិ
                                                      ា
                                                                                                  ត
                                                                                           ុ
                                                                                         ត
                 ព�មនមកួ។                                        មិនជែមនជាប្របដោទ្យាសជែ�លអនវិតយទ្យាធសាស្ត្សសស្ត្ងាមដោនាះ
                                                                                                      ូ
                    ុ
                                                                                      ុ
                     ប្រកួដោឡុកួដោមើលប្របវិតតិសាស្ត្សតដោនះ  អតែន័យ�ប្រជាលដោប្រ�  ដោទ្យា។  ប្របជាជាត�ិនជែតងជែតឱ្យយតដៃមា�ល់សនតិភាព  ដោ�ើយ
                                                                             ិ
                                                    ៏
                                                                                                      ៀ
                                                                    វ
                                                                                     ព
                                                                                 ើ
                                                                                                 ូ
                                                       �
                                                    �
                                 �
                                    ់
                                                  ់
                 រូបស់វាមិនជែមនដោ�ើមីរូសដោ�ដោលើការូឈ្ងុ�ចាបពអតតកាល  សពដៃថ្មីុដោនះ  ដោយើងដោលកួកួមស់បជែនែមដោទ្យាៀតនវិប្របាជា�ិនដៃន
                                                                                              ់
                      ាុ
                 ដោទ្យា  បជែនតដោ�ើមី�ប្រពមានមនសីជាតិទាំំងអស់ថា  "សនតិភាព  "ការូកួសាងស�គូមន៍រូួមវាសនាសប្រមាបមនសីជាតិ" ជែ�ល
                                                                                                 ុ
                                    ុ
                                                                                    ់
                                                                                  ព
                                                                                                  ា
                                 ់
                                                                                 ់
                                                                                        ់
                                                                               ព
                                   ា
                                                                              ៏
                                              ូ
                 មានតដៃមាមិនអា�កាតដៃថ្មីបាន  ដោ�ើយប្រតវិជែតការូពារូដោទាំះកួង  ជាដោគ្នាលបណង�ខ្លួងខ្លួសរូបសប្របដោទ្យាស�នកួងការូការូពារូ
                                                           ា
                                                                        ំ
                                                                                               ិ
                                                           ុ
                                                                                                  ុ
                                               �
                                             ើ
                    ា
                                   ់
                                                                         ិ
                 តដៃមណាកួ៏ដោ�យ"។ ចាបតាំងព�ខ្លួួបដោលកួទ្យា ៨០ ដៃន�័យ�មាះ  សនតិភាពពភិពដោលាកួ  ដោលកួកួមស់ការូអភិិវិឌ្ឍឍរូួម  និងបន ត
                                                                                    ើ
                                                                                        ព
                            ូ
                 ដៃនសស្ត្ងាមតសរូបស់ប្របជា�ន�ិនប្របឆ្លាំងនឹងការូ�នពាន  លទ្យាផ្តលឈ្ងុាះ-ឈ្ងុាះជាសកួល។
                                                       ា
                            ូ
                                                                    ធ
                       ូ
                                   ូ
                                                                                                  ូ
                     ់
                                                                                       ុ
                        ុ
                        ា
                 រូបស�បន    និងសស្ត្ងាមប្របឆ្លាំង�ស�សនិយមសកួល       ឈ្ងុរូដោ�ផ្តាវិបជែបកួថ្មីី�  មនសីជាតមិនប្រតវិការូសស្ត្ងាម
                                                                                             ិ
                                                                                                          ូ
                                             វ
                                                                              ំ
                                                ុ
                                                                           ូ
                                                         ី
                                     ់
                                                                                     ិ
                                      ិ
                 ប្របដោទ្យាស�ិនបានបងាញ�លពភិពដោលាកួតាមរូយៈសកួមភាព  ប្រតជាកួ់ថ្មីី�ដោទ្យា  បជែនតប្រតវិការូកួ�េស�ប្របតិបតតិការូ។  មិនជែមន
                                                                                ូ
                                                                            ាុ
                               ូ
                                                                                         ូ
                                                                                     ាុ
                    ់
                                                                                 ៌
                 ជាកួជែសតងថា  មិនថាប្របដោទ្យាស�ិនមានការូអភិិវិឌ្ឍឍយ៉ាងណា  ជាឧតតមភាពអរូិយធំមដោទ្យា បជែនតប្រតវិការូការូរូួមរូស់ជាមួយគ្នា ា
                                                       ា
                                                 វ
                               ិ
                                                        ត
                                                                       ុ
                                                                          ុ
                                                       ុ
                                                                                                          ា
                             ៀ
                                      ា
                                        ា
                 កួ៏ដោ�យ  ការូដោបតជា�តរូបស់ខ្លួនកួងការូមិនជែសងរូកួអនតរូភាព  ដោ�យសខ្លួ�មរូមនា។  មិនជែមនជា�ាបដៃប្រពជែ�លអាកួខ្លាំង
                                                                                               ់
                                 ត
                                      ួ
                                        ុ
                                                                  វ
                                                                  ើ
                           ា
                                                                                                ិ
                                       ូ
                                                                                         ុ
                 ឬការូពប្រង�កួខ្លួនដោ�ជែតមិនរូដោងាះរូដោងូើដោឡុើយ។  ប្របដោទ្យាស�ិន  ដោធំបាបអាកួទ្យានដោខ្លួាយដោនាះដោទ្យា  បជែនជាសមទ្យាផ្តលរូួមគ្នាតាម
                                                                                         ា
                                                                           ់
                                                                                                 ធ
                                                                                           ត
                                                                                                        ា
                           ួ
                 នឹងមិនដោធំើទ្យាកួបកួដោមញជែ�លខ្លួនធាបឆ្លងកាតដោលើប្របជាជាត ិ  រូយៈដោជាគូវាសនារូួមគ្នា។  �ដោ�ាះ  ដោទ្យាើបដោសាកួនា�កួមីដៃន
                        វ
                                       ា
                                                                                      ូ
                                ា
                                          ា
                                            ់
                                             ា
                                                                                 ា
                            ុ
                           ខ
                          ុ
                                                  ់
                                       ួ
                                                         ់
                 ណាមួយដោឡុើយ។    ប្របជា�ន�ិនមានឆ្លនះៈកួាងការូរូសដោ�  ប្របវិតសាស្ត្សតមិនអា�ដោកួើតដោឡុើងមតងដោទ្យាៀតបាន ដោ�ើយ�កួវិ ិ ស័យ
                                                                    ត
                                                                                                       ខ
                                                                    ិ
                                                   ុ
                                                                                                       ុ
                        ុ
                 ដោ�យសខ្លួ�មរូមនាជាមួយប្របជា�នដៃនប្របដោទ្យាសទាំំងអស ់  ដៃនសនតិភាពយរូអជែងវង និងការូអភិិវិឌ្ឍឍប្របកួបដោ�យ��រូភាព
                          ុ
                                                                           ូ
                                                       ូ
                                                                  ា
                                                       ូ
                             ិ
                                          ា
                                            ា
                 រូួមគ្នាការូពារូសមទ្យាផ្តលដៃន�័យ�មះកួងសស្ត្ងាមតសប្របឆ្លាំង  កាយជាការូពិត៕
                               ធ
                    ា
                                                 ូ
                                            ុ
                                                                                                                49
   44   45   46   47   48   49   50   51   52   53   54