Page 60 - 2025年10月《吉祥》

txl;aqmif;yg; 特稿

awmfvSefa&;rSonf yl;aygif;aqmif&Gufa&;txd Nidrf;csrf;a&;ESifhtem*wfudk

umuG,fapmifha&Smuf

ဗီယူ�်န်�်လှူ�ုရေး��သ�ပါပံအ�ယူ်��ီ၊ အး�ိပါစ်�ဖွဲ့�တ်ရေးလှ်လှးရေး��အင််စ်တီ�ု�၊ ဗီယူ�်န်�်-တရုုတ် ��်�ံရေး�� ရေးလှ်လှး�ုစ်င််တး ညွှှန််ကြား�း�ရေး���ိူ�
�န််ဝင််ရေး�ွ�

从抗争到协作，守护和平与未来

越南社会科学翰林院亚太研究院越中关系研究中心主任 杨文辉

ဗီယူ�်န်�်နှိ�င််င်ံရေးတးင််ပါ�င််� လှွတ်ရေးမြူ�း�်၍ ဗီယူ�်န်�်တစ််နှိ�င််င်ံတည််�
ု
ု
ု
ု
်
အမြူဖွဲ့စ်် ရေးပါါင််�စ်ည််�လှးနှိ�င််ခံ�ရေးပါသည််။ တစ််ခံု�န််တည််�တွင််
ု
အရေး�ိ�ရေးတးင််အး�ိ�ိ� အမြူခံး�နှိ�င််င်ံ�ုး�သည််လှည််� ��လှ�န်ီအုပါ်ခံု�ပါ်��ိ
ု
ု
ု
ရေး�ိ��င််ရေးန်း�်�င်် ် လှွတ်ရေးမြူ�း�်လှးခံ�ကြား�မြိုပါီ� အ�ု���သး�
်
်
်
လှွတ်လှပါ်ရေး��နှိိင်် နှိ�င််င်ံရေးပါါင််�စ်ည််�ရေး��တ�်�� ရေးဖွဲ့း်ရေး�းင််နှိ�င််ခံ�ကြား�ရေးပါ
်
ု
ု
ု
ု
သည််။
စ်စ််ရေးအ��းလှအတွင််�၌ အရေး�ိ�ရေးတးင််အး�ိနှိ�င််င်ံအသီ�သီ�သည််
ု
ု
အင််အး�ကြီး�ီ�နှိ�င််င်ံ�ုး�၏ အး�မြိုပါ��င််�ုကြား�း�တွင်် ဖွဲ့ွံ�မြိုဖွဲ့���ရေး��လှ�်��� ု
်
ခံ�်ခံ�ကြီး�ီ�စ်ွး ကြီး����စ်း��ိးရေးဖွဲ့ွခံ�ကြား��ရေးလှသည််။ ၁၉၆၇ ခံုနှိိစ််တွင််
ု
အး�ီယူံအဖွဲ့ွ�� တည််ရေးထုးင််လှ��်မြူခံင််�� ရေး�သတွင််� တ�ွ�တမြူပါး�
ု
်
ယူခံုနှိိစ််သည်် တရုုတ်မြူပါည််သူတ�်၏ ဂျုပါန််ရေးတး်လှိန််ရေး��စ်စ််ပါွ�နှိိင်် ��့း်ဖွဲ့�်�စ်် မြူဖွဲ့စ််ရေးန်မြူခံင််��ိ ပါူ�ရေးပါါင််�ရေး�းင််�ွ�်မြူခံင််��ီသ�် ု ဦး�တည််သည်် ်
ရေးတး်လှိန််ရေး��စ်စ််ပါွ� ရေးအးင််နှိ�င််မြူခံင််� နှိိစ်် ၈၀ မြူပါည်် မြူဖွဲ့စ််သ��သ�် ဗီယူ�်န်�်နှိ�င််င်ံ၏ �ိတ်တ�င််တစ််ခံု မြူဖွဲ့စ််လှးခံ�သည််။ အး�ီယူံသည်် တန််�တူည်ီ�ှရေး��နှိိင်် ်
ု
်
်
ု
်
ု
ု
်
ဩဂျုတ်ရေးတး်လှိန််ရေး��နှိိင်် ် ဗီယူ�်န်�်���ိယူ်လှစ််သ�မတနှိ�င််င်ံ တည််ရေးထုးင််မြူခံင််� ပါူ�ရေးပါါင််�ရေး�းင််�ွ�်ရေး�� စ်�တ်ဓိးတ်မြူဖွဲ့င်် ရေး�သတွင််� စ်ီ�ပါွး�ရေး��၊
ု
ု
ု
်
ု
ု
်
နှိိစ်် ၈၀ မြူပါည််လှည််� မြူဖွဲ့စ််ရေးပါသည််။ ပါစ်�ဖွဲ့�တ်သ�ု�ဒ�းနှိိင်် အ�နှိဒ�ယူသ�ု�ဒ�း�� ��်သွယူ် လှူ�ုရေး��၊ ယူဉ််ရေး�ု��ု တ��တ�်ဖွဲ့ွံ�မြိုဖွဲ့���ရေး���� �ည််�ိန််�ခံု�်ပါန််�တ�င််
ု
ု
ု
ု
ု
ရေးပါ�ထုး�သည်် ပါထုဝီအခံု�်အခံုးရေး�သအရေးန်မြူဖွဲ့င််် အရေး�ိ�ရေးတးင််အး�ိ၏ သ��င််�နှိိင်် ် အမြူဖွဲ့စ်် ထုး��ိ��း နှိ�င််င်ံအသီ�သီ�အး� ထု�ပါ်တ��်�င််��င််ရေး��
်
ု
ု
ု
်
်
လှ�်ရေးတွ�တ�်�ိး ရေး�သတွင််�နှိိင်် ��့းကြီး�ီ� မြိုင်��်�ခံု�်�စ်ွး ဖွဲ့ွံ�မြိုဖွဲ့���တ��တ�်ရေး��အတွ�် လှုပါ်ကြား��ည််အစ်း� ရေးတွ��ံုရေး�ွ� ရေးနှိွ� ရေး��လှုပါ်ကြား��န်် တ��်တွန််�လှး
်
ု
အထုူ�အရေး��ပါါရေးသး သ�်��င််�ု �ိ�ရေးန်ရေးပါသည််။ ခံ�ရေးပါသည််။ ၁၉၉၅ ခံုနှိိစ််တွင်် ဗီယူ�်န်�်နှိ�င််င်ံသည်် အး�ီယူံအဖွဲ့ွ��သ�် ု
ု
ု
်
န်ယူ်ခံု��ရေးတး်လှိန််ရေး��တ��်ပါွ��ိသည်် ရေး�သတွင််�ရေးပါါင််�စ်ပါ်�ုတည််ရေး�း�်ရေး��အထု� ဝင််ရေး�း�်လှးခံ�မြိုပါီ� ရေး�သတွင််�ရေးပါါင််�စ်ည််�ရေး��မြူဖွဲ့စ််စ်ဉ််�� တစ််�င်် ်
ု
ု
်
အရေး�ိ�ရေးတးင််အး�ိနှိ�င််င်ံ အသီ�သီ�သည်် မြိုင်��်�ခံု�်�ရေး��၊ တည််မြိုင်��်ရေး��၊ ဖွဲ့ွံ�မြိုဖွဲ့���ရေး��တ�အတွ�် တ��၍ အး�မြူဖွဲ့ည်််�ူည်ီလှးခံ�ရေးပါသည််။
ု
်
ု
ု
်
ု
�ရေးလှုး်ရေးသး�ွ�သတိ�မြူဖွဲ့င်် အစ်ဉ််ကြီး����ပါ�်�လှးခံ�ကြား��း ယူရေးန််ရေးခံတ်��သ�် ရုုပါ်ရေးထုွ�၍ ယူခံုအခံါ အး�ီယူံ�� အး����၍ အရေး�ိ�ရေးတးင််အး�ိနှိ�င််င်ံ
ု
်
်
ု
်
ု
ု
ု
ု
အရေးမြူပါးင််�အလှ��ုး�သည််် ��့းလှံ���င််�း အခံင််�အ�ုင််�တွင်် တစ််�ူထုူ�မြူခံး�ရေးသး အသီ�သီ�သည်် ပါူ�ရေးပါါင််�ရေး�းင််�ွ�်�ု�ိတစ််�င်် ��့းလှံ���င််�း
ု
်
်
ု
ဉားဏ််ပါည်း�� မြူပါသလှးနှိ�င််ခံ�ရေးပါသည််။ ပါူ�ရေးပါါင််�ရေး�းင််�ွ�်ရေး��နှိိင်် ဖွဲ့ွံ�မြိုဖွဲ့���ရေး��အခံင််�အ�ုင််�တွင်် အရေး��ပါါရေးသး
်
်
၁၉၄၀ မြူပါည််လှွန််နှိိစ််�ုး��ိ ၁၉၅၀ မြူပါည််လှွန််နှိိစ််�ုး�အထု� ��လှ�န်ီ�န်််�ုင််ရေး�� ပါါဝင််သူနှိိင်် နှိ��ရေး�း်တ��်တွန််�သူ မြူဖွဲ့စ််လှးခံ�ရေးလှမြိုပါီ။ တစ််ခံု�န််တည််�
ု
ု
ု
်
်
ု
လှ�ုင််�ကြီး�ီ�အတွင််� နှိ�င််င်ံအသီ�သီ�တွင်် အ�ု���သး�လှွတ်ရေးမြူ�း�်ရေး��လှုပါ်�ိး��ု�ုး� တွင််လှည််� ��့းကြီး�ီ��တည််မြိုင်��်�ု ��်တ��်မြူဖွဲ့စ််ရေးန်မြူခံင််�၏
ု
ု
ု
ု
ု
်
ု
မြူဖွဲ့စ််ပါွး�လှးခံ�ကြား�သည််။ ၁၉၄၅ ခံုနှိိစ််တွင်် ဗီယူ�်န်�်နှိ�င််င်ံသည်် ဩဂျုတ်ရေးတး်လှိန််ရေး���ိ အ�ု�����်မြူဖွဲ့စ််ရေးသး စ်�န််ရေးခံ်��ုး���လှည််� �င််��င််ရေးန်�ရေးပါသည််။
့
ု
ု
ု
ု
တစ််�င်် မြူပါင််သစ််��လှ�န်ီအုပါ်ခံု�ပါ်�ု�� တွန််�လှိန််ပါစ််လှ��်မြိုပါီ�ရေးန်း�် ၁၉၇၅ ခံုနှိိစ််တွင်် လှ�်�ိ�တွင်် ��း်အစ်ီအစ်ဉ််�� န်�်ရု�ုင််�စ်ွး မြူပါန််လှည််ပါံရေးဖွဲ့း်လှု�်�ိ��း
်
ု
ု
58