Page 16 - 2025年11月《高棉》
P. 16
高棉视点｜ B½t’manBiess
ជ
់
ើ
ូ
់
ី
់
�៏អាចំសំក្រោងកតក្រោមលិក្រោគ្នាលិក្រោ�ជា�ំណា��លិ និងទសំសន- �បក្រោទសំចំិនបាន�ប�នខាបនវវ ិធិ�ស្ត្សំតដែ�លិ�ំណត ់
ត
់
់
វ ិ សំ័យផ្ទៃន�រូ�គុប�គុងរូបសំ�បក្រោទសំចំិន តាមរូយៈដែផន�រូ ដែផន�រូរូួមដែតមួយ ក្រោ�យអនវតដែផន�រូ ៥ ឆាំចំំនួន ១៤
ុ
ុ
់
់
់
ី
ួ
៥ ឆាំ និងយលិ�ឹងព�លានវតតភាពដែ�លិ�បក្រោទសំចំិន ដែ�លិជាគុនំឹះសំ��ប�រូទទលិភាពក្រោជាគុជ័យរូបសំខ្ពំន។
ុ
ុ
ួ
ិ
ដែចំ�រូំដែលិ�ជាមួយពភិពក្រោលា�។ ក្រោគ្នាលិក្រោ�ផ្ទៃនដែផន�រូ ៥ ទី ១ ជំរូុញ�រូអភិិវឌ្ឍឍក្រោសំ�ឋ�ចំះ និងសំងគមក្រោ�យ
ិ
ូ
ុ
ុ
ុ
ឆាំនមួយៗ�តូវបានភាបជាមួយដែផន�រូមន និងក្រោ��យ អា�សំ័យក្រោលិ�បពនធ។ ដែផន�រូ ៥ ឆាំបានធានានវវឌ្ឍឍនភាព
័
ជ
ើ
់
ី
ំ
ដែ�លិបានបក្រោងកើតជា�បពនមួយ។ ផ្ទៃន�រូអភិិវឌ្ឍឍជាលិ�បលិក្រោ�យ តាមរូយៈ�រូដែបងដែចំ�
ធ
់
ំ
័
ទី ៣ �រូ�ំណតដែផន�រូ ៥ ឆាំ�ន�ំក្រោណរូ�រូអនវត ត �ំណា��លិផ្ទៃន�រូង្ហារូរូយៈក្រោពលិមធិូម និងដែវង។ វា
់
ុ
ើ
់
ុ
ើ
់
់
ុ
ុ
�
ះ
ុ
ក្រោ�យសំ�មបសំ�មលិគ្នា។ ក្រោបចំងសំក្រោ�មចំដែផន�រូមួយ មិនដែមន�គ្នានដែតជា�រូអនវតតតាមឯ��រូមួយបក្រោណាះក្រោទ
ួ
ុ
ត
ត
់
ក្រោ�យ�ន�បសំទធភាពជា�ដែសំង ក្រោយើងមិន�តឹមដែត�តូវ�ន បដែនវា�ជាវ ិ ធិ�ស្ត្សំតផ្ទៃន�រូបញ្ជនឆ្លុនៈអភិវឌ្ឍឍនរូបសំ�បក្រោទសំ-
៏
ៃ
៍
ជ
ិ
់
�
ិ
ី
ូ
ុ
ុ
័
់
់
ធ
ក្រោគ្នាលិក្រោ�ចំាសំ់លាសំបក្រោណាះក្រោទ បដែនតដែថ្មីមទាំង�តូវប�ងួប- ជាតិពីថ្នា�មួយក្រោ�ថ្នា�មួយក្រោទៀតតាមរូយៈ�បពនដែផន�រូ។
�
ះ
់
ុ
ុ
�
ត
ុ
ួ
ុ
ី
ថ
ិ
ើ
ុ
ប�ងួមនវ�រូអនវតលិមត និង�រូដែ�សំ�មលិតាម�នភាព �ងរូយៈក្រោពលិអនវតដែផន�រូនមួយៗ រូ�ភិិបាលិ�ណាលិ
ត
ូ
ត
ឋ
ុ
ំ
ូ
់
ំ
ុ
ជា�ដែសំង�ុងអ�ងក្រោពលិ�ំក្រោណរូ�រូអនវតតក្រោទៀតផង។ បាន�ណតយ�ក្រោគ្នាលិក្រោ�ដែបប���ឱ្យូក្រោ�ជាសំចំនា�រូ
�
ូ
ើ
ត
់
ុ
ុ
ុ
៍
ិ
់
ើ
់
ត
ត
ំ
ី
ឧទាហ៊ុរូណ �ងអ�ង "ដែផន�រូ ៥ ឆាំក្រោលិើ�ទី ១៣ និងទ ី ជា�់ដែសំងលិមតនមួយៗ ក្រោ�ើមូីផលិ�រូដែណនាំ�លិ�រូ
ុ
ុ
ុ
់
់
់
ថ
ំ
ូ
១៤" �បនពា�ពនរូបសំរូ�ភិិបាលិចំិនបាន�ំណតគុក្រោ��ង អនវតត។ រូ�ឋបាលិ�គុបលិ�បថ្នា�់អាចំចំលិរូួម និងអភិិវឌ្ឍឍ
ុ
់
ធ
័
់
ឋ
័
ុ
់
ើ
ើ
ព
ធិំៗចំំនួន ១៦៥ និង ១០២ ក្រោរូៀងខ្ពំន ក្រោហ៊ុើយបានបក្រោងកើត �បក្រោទសំជាតិបាន�នដែត�បក្រោសំរូក្រោ�ើង ក្រោ�យក្រោលិ��មសំ ់
ួ
៍
់
ិ
ិ
យន�រូពក្រោសំសំក្រោ�ើមូីតាម�ន និង�តួតពនតូវឌ្ឍឍនភាព សំមតថភាព�គុប�គុង និងសំមតថភាពអភិិវឌ្ឍឍន�ប�បក្រោ�យ
ត
ិ
ះ
់
ផ្ទៃន�រូអនវតគុក្រោ��ងនមួយៗ ក្រោ�យផតលិ�ចំធានា�៏សំំខាន ់ ចំរូភាព�ងតំបនរូបសំខ្ពំន។
ី
ុ
់
់
ិ
ត
ុ
ី
ុ
ួ
ុ
់
់
ឋ
សំ��ប�រូផលិថ្មីវ ិ �រូបសំរូ�ភិិបាលិថ្នា��ណាលិ និង ទី ២ ក្រោលិ��មសំ��ំងជាតចំ�មុះរូបសំ�បក្រោទសំចំិន។
ព
់
ត
់
ំ
់
ិ
ើ
ត
់
ិ
ុ
ំ
ុ
់
ំ
បណបណលិពក្រោសំសំរូបសំរូ�ឋបាលិមលិ�ន។ �ងរូយៈក្រោពលិ �ងរូយៈក្រោពលិ ៧០ ឆាំ�នងម�ក្រោនះ ��ំងក្រោសំ��ចំ ��ំង
ុ
ំ
ូ
ះ
ឋ
ុ
ឋ
ះ
ិ
ំ
ុ
ុ
់
ំ
ី
បនានឆាំចំងក្រោ��យក្រោនះ ក្រោ�យ�បឈីមមខ្ពនឹង�រូផ្លាសំ់- បក្រោចំះ�វ ិ ទា និង��ំងជាតចំ�មុះរូបសំ�បក្រោទសំចំិនបាន
ុ
ុ
ុ
ំ
�ុ
ិ
ំ
ើ
់
ី
គ
បរូដែ�លិមិនធាប�នពមនក្រោលិពភិពក្រោលា��ងរូយៈក្រោពលិ សំក្រោ�មចំនវ�ក្រោណនគុរូឱ្យូ�តសំ�លិ់ ក្រោហ៊ុើយ�នឥទធិពលិ
ត
ំ
ុ
ុ
ួ
ូ
ើ
ិ
់
ូ
ុ
ំ
ូ
រាបរូយឆាំ�នំងម� ខ្ពណៈក្រោពលិ�ប�នខាបនវ�រូក្រោគ្នារូព �នដែតខាំងក្រោលិើឆា�អនតរូជាតិ ដែ�លិជំរូុញឱ្យូ�បក្រោទសំចំិនក្រោ�ើរូ
ុ
់
់
ជ
់
់
ិ
ះ
ុ
គ
ឋ
ឹ
ិ
់
ព
តាម��តូចំាបសំតានមតផ្ទៃន�រូអភិិវឌ្ឍឍក្រោសំ��ចំ និង ក្រោឆាះក្រោ��នក្រោគ្នាលិក្រោ�ផ្ទៃន�រូ��ង�បក្រោទសំសំងមនយម
ិ
់
ុ
ើ
សំងគម �បក្រោទសំចំិនបានក្រោធិើ�រូវាយតផ្ទៃមំក្រោលិ�ំក្រោណរូ�រូ ទក្រោនើប។ ក្រោ�ឆាំ ១៩៥២ ផលិិតផលិ�ង�សំ�សំរូុបរូបសំ ់
ំ
ើ
ុ
ុ
ើ
ុ
ុ
ុ
ំ
ថ
ត
អនវតតតាម�នភាពជា�ដែសំង និងបានក្រោធិើ�រូដែ�ត�មូវ �បក្រោទសំចំិន�ន�តឹមដែត ៣០ ពាន់លាន�លារូអាក្រោមរូិ�
់
ើ
និងបក្រោងើ កន�បសំទធភាពឱ្យូទានក្រោពលិក្រោវលាចំក្រោពាះក្រោគ្នាលិ- បក្រោណាះ។ ក្រោ�ឆាំ ២០២៤ ផលិិតផលិ�ង�សំ�សំរូុបរូបសំ ់
ុ
ិ
ំ
�
ុ
ះ
់
ុ
ុ
ុ
ត
់
នក្រោយ៉ាបាយជា�ដែសំង ក្រោ�យបានផលិចំក្រោនាះ�គុប�គ្នាន ់ �បក្រោទសំចំិនបានក្រោ�ើនក្រោ�ើង�លិ់ ១៣៤,៩ �ទីលានយ៉ាន់។
់
ំ
់
ត
ំ
់
់
សំ��ប�រូអភិិវឌ្ឍឍទផារូ និងបានក្រោធិឱ្យូរូ�ភិិបាលិអាចំ ចាបតាំងពឆាំ ២០១០ រូហ៊ុតម��លិក្រោពលិក្រោនះ ទហ៊ុ ំ
ើ
ុ
ី
ឋ
ូ
ើ
់
ី
ុ
់
ក្រោ�ើរូតនាទសំំខាន�ង�រូសំ�មបសំ�មួលិក្រោគ្នាលិនក្រោយ៉ាបាយ ផលិិត�មីរូបសំ�បក្រោទសំចំិនបានជាបលិ�បក្រោលិខ្ព ១ ក្រោលិ ើ
់
ំ
់
ី
ួ
់
ុ
់
យទ�ស្ត្សំត �រូ�បមលិធិនធាន និង�រូ�គុប�គុងដែបប ពភិពក្រោលា��ងរូយៈក្រោពលិ ១៥ ឆាំជាបៗគ្នា។
ុ
ធ
ិ
ូ
ុ
ុ
ុ
់
ុ
ើ
���ូ។ ទី ៣ ក្រោធិឱ្យូ�បក្រោសំរូក្រោ�ើងនវ��មិតផ្ទៃន�រូរូសំក្រោ�រូបសំ ់
ើ
�
ូ
ើ
់
ជ
ិ
ុ
់
ុ
ូ
នយ៉ាយជារូួម �ងរូយៈក្រោពលិ ៧០ ឆាំ�នំងម�ក្រោនះ �បជាជន។ �បក្រោទសំចំិនដែតងដែត�ប�នខាបនវទសំសនៈ
់
ុ
16
